کرمان- ماهان-

زندگینامه شاه

نعمتالله ولی

سید نورالدین نعمتالله کرمانی معروف به شاه نعمتالله ولی، در روز چهارشنبه مورخ چهاردهم ربیعالاول سال ۷۳۱ هجری قمری در شهر حلب (از شهرهای شمالی سوریهی کنونی) به دنیا آمد. پدرش میرعبدالله ولی از بزرگان عرب و از سادات جلیلالقدر بود که نسبش با نوزده واسطه به رسول اکرم (ص) میرسید و مادرش ایرانی بود.

-----------------------------------------------

از زمان طفولیت هنگامی که کودکی پنج ساله بود به همراه پدرش به مجالس صوفیه میرفت. سید نورالدین در دوران جوانیاش با گسترش مکتب عرفانی محیالدین ابن عربی از بزرگترین عرفای مسلمان روبهرو شد (برخی از آثار محیالدین این عربی هنوز در دانشگاهها و حوزههای علمیه تدریس میشود).

رفتی به سلامت به سلامت به سلامت

امید که آئی و من آیم به سلامت

سر در قدمت بازم و جان را بسپارم

دست من و دامان تو تا روز قیامت

از روی کرم یاد کن این بندهٔ خود را

ای جان به فدای تو و آن نامه و نامت

دل زنده شود چون برسد از تو پیامی

یابیم حیات ابدی ما ز پیامت

هرچند ملامت که کند عقل ز عشقت

عاشق نرود از سر کویت به ملامت

آمد دل و در دام سر زلف تو افتاد

مرغیست مبارک که فتادست به دامت

جانا نظری کن که منم بندهٔ سید

تو شاه جهانی و جهان باد به کامت

سید نورالدین در سفرهای خود به هرات رفت و در آنجا با نوهی دختری

امیرحسین هروی ازدواج کرد. آخرین مقصد سید نورالدین در سفرهایش، ایران است. وی به همراه خانوادهی خود به کوهبنان کرمان (شمالیترین نقطهی استان کرمان) عزیمت کرد.

شاه نعمتالله ولی سالهای زیادی در کوهبنان کرمان و در مکانی به نام تخت امیر به ریاضت و تدریس مشغول شد. تخت امیر، تختی صاف ساخته شده از سنگ و گچ بوده که در دامنهی کوهی نزدیک کوهبنان واقع شده است و محل تجمع صوفیان و استفادهی آنها از محضر شاه نعمتالله ولی بود. در بالای تخت امیر چلهخانهای مخصوص او وجود داشته است.

شاه نعمتالله ولی پس از یک قرن حیات در سال ۸۳۲ هجری قمری در ماهان کرمان در گذشت. شمسالدین ابراهیم بمی پدر سید طاهرالدین بمی (عارف نامی همعصر شاه نعمتالله ولی) از بم به ماهان آمده بر پیکر وی نماز خواند و او را در باغی در ماهان (محل فعلی آرامگاه) دفن کردند.

از جاذبههای معماری در آرامگاه شاه نعمتالله ولی، دربهایی است که برای آستانه ساختهاند. دربهایی که احتمالا در هندوستان ساخته شده و بعد به ایران منتقل شدهاند. برای تزیین این دربها از نقوش هندسی خاتمکاری شده و قطعاتی از عاج فیل استفاده شده است.

آثار شاه نعمتالله ولی

بارزترین اثر وی در کنار آثار متعدد عرفانی به نثر، دیوان شعری است مشتمل بر قصاید، غزلیات، مثنویات، دوبیتیها و... که در حدود ۱۵۰۰۰ بیت دارد.

نکته های ادبی - تاریخی وهنری...